• Program DOKARMIANIE POZAKORZENIOWE CEBULA  - do pobrania w formacie PDF.
   

Cebula  zwyczajna  –  najbardziej  popularne  z  warzyw  cebulowych,  uprawiana  jest w Polsce  na  dużą  skalę.   Tworzy  jedną  cebulę  (czasem  rozszczepioną  na  dwie). Cebula tzw. główka utworzona jest z wewnętrznych łusek, które powstają z kilku pochew liściowych. Z mięsistych łusek wyrastają blaszki liściowe tzw. szczypior. Zewnętrzne łuski okrywające tworzy 7–10 początkowych liści. Górną część cebuli zakończona jest tzw. szyjką liściową. Kształt, wielkość, zabarwienie cebuli są cechą odmianową. Na prawidłowy wzrost, rozwój i plonowanie warzyw cebulowych oraz ich zdolność do przechowywania, ma wpływ wiele czynników:

• gleby  – wymagania cebuli w stosunku do gleby są bardzo wysokie (szczególnie, gdy uprawiane są z siewu bezpośredniego) z uwagi na słabo rozwinięty system korzeniowy i w związku z tym ograniczoną możliwość pobierania wody i składników pokarmowych. Najlepsze dla ich uprawy są gleby żyzne, próchnicze, o dobrej kulturze i o dużej po-jemności wodnej (średnie gleby próchnicze takie jak: czarnoziemy, czarne ziemie, mady średnie, gleby gliniasto piaszczyste oraz gleby lessowe), a także gleby torfowe. Nieodpowiednie są lekkie gleby piaszczyste, a także gleby zaskorupiające się np. ciężkie mady i gleby ilaste.

• odczyn gleby  – optymalne pH 6,5–7 dla gleb mineralnych i pH 5,8–6,5 dla gleb tor -fowych. Jeśli odczyn gleby jest niższy, należy glebę wapnować. Cebula źle reaguje na bezpośrednie wapnowanie, dlatego powinno się je wykonywać co najmniej rok przed jej uprawą.

• temperatura  – cebula jest rośliną klimatu umiarkowanego jednak wymagania tem-peraturowe poszczególnych gatunków są różne. Np. szczypiorek, siedmiolatka i ce-bula wielopiętrowa są odporne na niskie temperatury i mogą zimować w gruncie, natomiast szczególnie wysokie wymagania termiczne ma cebula zwyczajna. Tem-peratura przy której cebula wschodzi mieści się miedzy 3 a 17 ˚C. Im wyższa tym szyb-sze wschody cebuli. Chłodna wiosna powoduje opóźnienie wschodów i słabe ich wyrównanie, a dłużej utrzymujące się chłody mogą spowodować gnicie nasion. We wczesnej fazie wzrostu odpowiednia jest temperatura 10–12˚C, która sprzyja rozwojo-wi systemu korzeniowego i wytworzeniu dużej liczby liści (warunek uzyskania dużych cebul). W okresie wykształcania cebul najbardziej odpowiednia jest temp. 16–20 ˚C, która w połączeniu z długim dniem decyduje o prawidłowym przebiegu tej fazy. W okresie dojrzewania korzystna jest sucha pogoda i wyższa temperatura, która przy-spiesza załamywanie szczypioru i lepsze zasychanie łusek.

• woda – cebula ma dość duże wymagania wodne, gdyż ze względu na płytki system korzeniowy  nie może pobierać wody z głębszych warstw gleby. Największe zapo-trzebowanie na wodę wykazuje w okresie wykształcania cebul – od połowy czerw-ca do końca lipca. W końcowym okresie wegetacji wskazana jest bezdeszczowa pogoda, sprzyjająca dojrzewaniu i dosuszaniu cebul w polu.  

• przedplony – najlepszym przedplonem są rośliny pozostawiające stanowisko wolne od chwastów: groch, fasola, buraki, pomidory, kapusta, ogórek i inne dyniowate, marchew, oraz rośliny zbożowe (z wyjątkiem owsa).

• siew - najkorzystniejszy termin wysiewu nasion do gruntu to pierwsza dekada kwiet -nia (nie wcześniej niż po 25 marca). Opóźniony wysiew w drugiej połowie kwietnia, zwłaszcza odmian późnych, obniża plon i jakość cebuli.

• zbiór  –  dojrzewanie  cebuli  zaczyna  się  wraz  z  załamywaniem  się  i  stopniowym zasychaniem szczypioru, zamieraniem i zasychaniem korzeni oraz wytwarzaniem su-chych łusek okrywających. Optymalny termin zbioru – 80% roślin na plantacji ma załamany szczypior, przy czym 3–4 liście na każdej roślinie są jeszcze zielone. Zbyt późny zbiór powoduje skrócenie okresu przechowywania oraz wcześniejsze wyrasta-nie szczypioru.

Sposoby (metody) uprawy cebuli zwyczajnej:

• Cebulę zwyczajną można uprawiać z siewu nasion bezpośrednio w pole, z rozsady lub z dymki. Wybór sposobu uprawy zależy od warunków glebowo-klimatycznych i przezna czenia cebuli.

Wybór odmiany:

• Wybór  odpowiedniej  odmiany  do  konkretnych  warunków  klimatyczno-glebowych, uwzględniający: termin uprawy (letni, ozimy), metodę uprawy (z siewu, z rozsady, z dymki),  przeznaczenie plonu (do bezpośredniego spożycia, do przechowywania, dla prze-mysłu) – jest niezwykle istotny, gdyż w dużej mierze decyduje o opłacalności produkcji. Odmiany cebuli do uprawy letniej z siewu i z rozsady – są to odmiany dnia długiego. Pod względem wczesności podzielone są na: wczesne,  średniowczesne, średniopóźne i późne. Odmiany do uprawy z dymki to odmiany dnia długiego. Szczególną ich zaletą jest mała skłonność do tworzenia „pośpiechów”, czyli do wczesnego wytwarzania pędów kwiatowych.

• Uprawa z siewu wprost do gruntu  (najbardziej rozpowszechniona) – zalecana w regio-nach o wczesnej wiośnie, na glebach o dobrej strukturze. Warunkiem powodzenia jest wczesny wysiew nasion. Cebula z tego sposobu uprawy jest najbardziej odpowiednia do długotrwałego przechowywania.